W artykule opisano zagrożenia występujące w maszynach elektrycznych będących w ruchu po wyłączeniu napięcia zasilającego. Zbadano zjawisko indukowania napięcia w maszynach znajdujących się w stanie wybiegu, na skutek przetwarzania zgromadzonej w wirującej maszynie energii mechanicznej i magnetycznej w energię elektryczną. Pokazano przebiegi czasowe napięć w maszynach rażenia prądem elektrycznym. c) Nie należy narażać urządzenia na działanie deszczu lub warunków wilgotnych. - W przypadku przedostania się wody do wnętrza obudowy, wzrasta ryzyko porażenia prądem elektrycznym. d) Nie należy nadwyrężać przewodów przyłączeniowych. Nigdy nie należy używać przy czym najczęstsze są rażenia na drodze ręka – nogi lub ręka – ręka. Prąd przemienny o częstotliwości od 15 do 100 Hz powoduje najgroźniejsze dla życia reakcje organizmu, stąd skutki rażenia nim rozpatruje się szczególnie wnikliwie. 2.1. Oddziaływanie prądu elektrycznego na organizm ludzki może być: żenia prądem stałym zdarzają się rzadziej niż rażenia prądem przemiennym, co jest związane z mniejszą liczbą stosowanych urządzeń stałoprądowych. Prąd stały oznacza prąd wolny od tętnień, w którym składowa okresowa stanowi nie więcej niż 15% składowej stałej. Wpływ czynników środowiskowych na rezystancję Urządzenie do rażenia prądem. Rezystancję ciała ludzkiego przyjmuje się na 1000Ω dla najbardziej niekorzystnych warunków. Dla właśnie tej rezystancji prowadzi się obliczenia. Ponadto o ile pamiętam śmiertelne porażenie może być już przy przepływie prądu 20mA (mogę się mylić). Istotna jest też droga przepływu jelaskan perbedaan seni patung dengan seni pahat. W przypadku porażenia prądem pierwsza pomoc obejmuje zwykle więcej czynności niż tylko zrobienie opatrunku na oparzenie. U osoby poszkodowanej może dojść do zatrzymania akcji serca i oddechu. W takich okolicznościach samo oparzenie prądem wymaga interwencji, ale dopiero po przywróceniu czynności życiowych. Jak zatem wyglądają kolejne kroki pierwszej pomocy w przypadku porażeń i oparzeń elektrycznych?To, jak dokładnie przebiega pierwsza pomoc przedlekarska w tej sytuacji, warunkują skutki zetknięcia się danej osoby z prądem, a te mogą być różne, bo zależą od wielu czynników. Decydują o tym przede wszystkim: wysokość napięcia i natężenia prądu – im wartości te są wyższe, tym gorzej (przy napięciu >100 V skóra nie stawia oporu),czas kontaktu osoby poszkodowanej z energią elektryczną – znaczenie mają tu nawet ułamki sekund, droga przepływu prądu przez ciało – jeśli wiedzie przez klatkę piersiową (z ręki do ręki), jest to o wiele bardziej niebezpieczne niż na przykład przepływ prądu z nogi do nogi,temperatura i wilgotność ciała – im skóra jest cieplejsza i bardziej wilgotna, tym gorsze są następstwa porażenia i bardziej rozległe oparzenia osoba porażona traci przytomność, a na jej skórze w miejscach „kontaktu z prądem” widać „oparzenia elektryczne” – niekiedy bardzo rozległe. Bezpieczne odcięcie od źródła prądu Osoba rażona prądem często (z powodu skurczu mięśni) nie może się od niego uwolnić samodzielnie, dlatego należy jej w tym jak najszybciej pomóc. Odłączamy zasilanie, wyłączamy bezpieczniki, wyjmujemy kabel z gniazda lub – jeśli nie ma innej możliwości – odciągamy ofiarę od źródła rażenia, nie dotykając jej bezpośrednio. Można to zrobić przy pomocy czegoś wykonanego z drewna lub z plastiku albo z gumy – ważne, aby nie przewodziło prądu. Liczy się czas! Szansa uratowania osoby poszkodowanej maleje bowiem bardzo szybko. W pierwszej minucie po porażeniu jest nawet 98% szans na uratowanie życia, po 3 minutach już tylko 40%, po 5 – 15%, a po 8 zaledwie 5%. Ocena stanu osoby poszkodowanej Kiedy nie ma już niebezpieczeństwa (dalszego lub kolejnego porażenia prądem), należy ocenić podstawowe funkcje życiowe. Sprawdzamy przytomność, oddech, ewentualnie także tętno poszkodowanego. Potrząsamy za ramiona, klepiemy w policzek, zadajemy proste pytania i/lub wydajemy polecenia, aby wywołać reakcję (jak się czujesz, jak się nazywasz, otwórz oczy etc.). Przytomność jest kluczowa, bo to od jej utraty rozpoczyna się zanikanie funkcji przypadku braku reakcji układamy poszkodowanego na plecach, odchylamy jego głowę do tyłu, unosząc jednocześnie żuchwę, by udrożnić drogi oddechowe i w ciągu kilku sekund oceniamy oddech wedle zasady „widzę, słyszę, czuję” (obserwacja ruchu klatki piersiowej, nasłuchiwanie wydechu, wyczuwanie wydmuchiwanego powietrza poprzez przyłożenie policzka do ust poszkodowanego).Możemy także zbadać tętno (poprzez ucisk tętnicy szyjnej), choć (zgodnie z aktualnymi wytycznymi dotyczącymi pierwszej pomocy) nie jest to konieczne, bo bywa w takich sytuacjach trudne do sprawdzenia – zwłaszcza dla osoby niebędącej medykiem. Pierwsza pomoc przedmedyczna Jeśli osoba porażona prądem jest nieprzytomna i nie oddycha prawidłowo, w oczekiwaniu na przyjazd wezwanej wcześniej karetki, podejmujemy resuscytację krążeniowo-oddechową. Układamy poszkodowanego na równym i twardym podłożu, a swoje splecione palcami dłonie kładziemy w dolnej części jego mostka. Trzymając wyprostowane łokcie, uciskamy klatkę piersiową tak, by uginała się na około 5 centymetrów (głębokość ucisku zgodna z obecnymi rekomendacjami to 5-6 vs wcześniejsze 4-5 centymetrów). Wykonujemy 30 uciśnięć (z szybkością mniej więcej 100 do 120 na minutę). Następnie, choć nie jest to obowiązkowe, możemy wykonać wdechy ratownicze. W tym celu jedną dłonią zaciskamy nos poszkodowanego, drugą przytrzymujemy jego brodę, po czym swoimi ustami obejmujemy otwarte usta nieprzytomnej osoby, przez które wdmuchujemy powietrze. Wykonuje się 2 takie wdechy i powraca do masażu serca – 30 uciśnięć i ponownie 2 wdechy i znowu – aż do pojawienia się medyków lub przywrócenia czynności krążeniowo-oddechowej. Należy przy tym zachować szczególną ostrożność w przypadku ewentualnych urazów głowy. Jeżeli nie chcemy robić sztucznego oddychania, bo na przykład nie mamy pod ręką maseczki do prowadzenia oddechu zastępczego, nie musimy tego robić – kontynuujemy tylko masaż serca, który jest w tym momencie najważniejszy. Dopiero później, gdy podstawowe funkcje życiowe są przywrócone, można udzielać pierwszej pomocy skoncentrowanej na skórnych oparzeniach prądem. Jeżeli osoba porażona prądem jest nieprzytomna, ale oddycha prawidłowo, czekając na pomoc medyczną, układamy ją w bezpiecznej pozycji bocznej i zajmujemy się ewentualnymi urazami oraz opatrzeniem oparzeń osoba porażona/poparzona prądem jest przytomna – oddycha i nie ma zaburzeń pracy serca, do czasu pojawienia się pogotowia należy zając się ranami oparzeniowymi. Bardzo ważne jest, aby mieć stały kontakt z poszkodowanym, bo skutki porażenia prądem (na przykład nieprawidłowy rytm serca) mogą wystąpić nawet w kilka godzin po zdarzeniuSprawdź najnowsze wytyczne dotyczące resuscytacji >>Zobacz, jak postępować z oparzeniem >>jak wygląda pierwsza pomoc w przypadku oparzeń elektrycznych >> oraz jaki zrobić opatrunek na oparzenia prądem >> Opatrunki na oparzenia elektryczne Oparzenia powstałe w wyniku porażenia prądem mogą być bardziej lub mniej rozległe oraz bardziej lub mniej głębokie. Wszystko zależy od tego, jak przebiegał kontakt ze źródłem energii elektrycznej oraz jak szybko udzielona została pierwsza pomoc. Z oparzeniami prądem postępuje się tak samo, jak z innymi oparzeniami. Należy je schłodzić i opatrzyć. Najczęściej wystarczają hydrożelowe opatrunki na oparzenia II stopnia, które zapewniają ranie chłodzenie i optymalny balans wilgoci, przynosząc tym samym ulgę w bólu i wspierając naturalny proces gojenia. Fot. Hydrożelowy opatrunek na oparzenia I i II stopnia, w tym oparzenia elektryczne. Porażenie prądem jest wynikiem przepływu energii elektrycznej przez ciało człowieka. Porażenie prądem może doprowadzić jedynie do chwilowej utraty przytomności, a w skrajnych przypadkach nawet do śmierci. Sprawdź, jakie są skutki kontaktu ze zewnętrznymi źródłami prądu i jak wygląda pierwsza pomoc w przypadku porażenia prądem. Porażenie prądem: skutki. Pierwsza pomoc przy porażeniu prądem elektrycznym Spis treściPorażenie prądem - przyczynyPorażenie prądem - objawyPorażenie prądem - skutkiPorażenie prądem - pierwsza pomoc Porażenie prądem jest wynikiem przepływu prądu elektrycznego przez ciało człowieka. Najczęściej dochodzi do porażenia prądem o napięciu 220V, płynącym w domowych instalacjach elektrycznych. Porażenie prądem - przyczyny Do porażenia prądem elektrycznym dochodzi najczęściej wskutek niewłaściwego posługiwania się elektrycznym sprzętem gospodarstwa domowego, np. dotykania mokrymi rękoma podłączonego do sieci sprzętu albo suszenia włosów suszarką podczas kąpieli. Porażenie prądem może być również wynikiem wad konstrukcyjnych domowych urządzeń elektrycznych (np. uszkodzenia sznura sieciowego albo niesprawnej wtyczki). Inną, rzadszą przyczyną porażenia prądem jest kontakt z liniami wysokiego napięcia. Porażenie prądem - objawy Zwykle objawem porażenia prądu jest utrata przytomności. Poszkodowany upada na ziemię, kurcząc przy tym gwałtownie ręce - najczęściej w zaciśniętej dłoni kryje się przewód elektryczny. W miejscu zetknięcia z prądem obserwuje się oparzenie skóry, niekiedy bardzo rozległe. Porażenie prądem - skutki Skutki zetknięcia ze źródłem prądu elektrycznego zależą od wielu czynników, takich jak: rodzaj prądu - porażenie może nastąpić w wyniku kontaktu z prądem stałym lub prądem przemiennym, który jest bardziej niebezpieczny od stałego wysokość napięcia - przy napięciu >100 V skóra nie stawia oporu czas działania prądu - jeżeli czas przepływu prądu przez ciało nie przekracza 0,1-0,5 s, następstwa porażenia zwykle są znacznie złagodzone droga przepływu - najbardziej niebezpieczne są rażenia, przy których prąd przepływa drogą ręka - plecy, ręka - ręka lub ręka - nogi temperatura i wilgotność skóry - skóra wilgotna stawia znacznie mniejszy opór niż skóra sucha, ponieważ wilgoć jest dobrym przewodnikiem elektryczności. Prąd przepływa wtedy swobodnie przez ciało Skutkami porażenia prądu mogą być utrata przytomności i skurcze mięśni, w wyniku których osoba porażona jest niezdolna do samodzielnego uwolnienia się od źródła prądu. Skurcz ten ustępuje dopiero w chwili wyłączenia prądu i może być przyczyną zwichnięć, a także złamań kości. W wyniku porażenia prądem może również dojść do oparzenia w miejscu wejścia prądu do organizmu i jego ujścia na zewnątrz. W skrajnych przypadkach może dojść do martwicy i zwęgleń tkanki. Skutkami porażenia prądu mogą być także zatrzymanie oddechu i migotanie komór serca (te gwałtownie kurczą się z szybkością do 600 uderzeń na minutę, co sprawia, że nie mogą przepompowywać krwi do komórek organizmu), czego skutkiem może być zatrzymanie krążenia, a w konsekwencji śmierć. Porażenie prądem - pierwsza pomoc Podejmując się ratowania ofiary porażenia prądu, należy zachować dużą ostrożność, aby samemu nie ulec porażeniu. Dlatego w pierwszej kolejności jak najszybciej odetnij ofiarę od źródła prądu - wyłącz bezpieczniki, a następnie wyjmij z gniazdka wtyczkę urządzenia elektrycznego, które spowodowało porażenie. Zrób to za pomocą drewnianego lub plastikowego kija od szczotki (pod żadnym pozorem nie używaj metalowych lub miedzianych przedmiotów, ponieważ przewodzą prąd). Dopiero wtedy możesz podejść do ofiary. Prostsza, ale bardziej ryzykowna metoda polega na odciągnięciu drewnianym kijem poszkodowanego od źródła prądu. Zrób to stojąc na gumowej podkładce lub pliku gazet (możesz także założyć gumowe kalosze). Następnie wezwij pogotowie. Do czasu przybycia karetki udziel poszkodowanemu pomocy: jeśli jest przytomny i nie wymaga pilnej interwencji na miejscu, czekaj na karetkę jeśli jest nieprzytomny, ale oddycha, krążenie jest zachowane i jednocześnie można wykluczyć uraz kręgosłupa i wstrząs, ułóż go w pozycji bocznej ustalonej jeżeli poszkodowany nie oddycha, wykonaj sztuczne oddychanie i, jeśli zachodzi taka potrzeba, masaż serca jeśli stwierdzisz objawy wstrząsu (blada, zimna skóra, która jest zlana potem, poszkodowanym wstrząsają dreszcze, ma przyspieszone tętno) ułóż poszkodowanego w pozycji przeciwwstrząsowej - na plecach, z uniesionymi nogami. Jeśli do porażenia doszło na wolnym powietrzu, np. wskutek zerwania sieci elektrycznej, w pierwszej kolejności zadbaj o swoje bezpieczeństwo i nie podchodź do elementów linii przesyłowej na odległość mniejszą niż 5 m, ponieważ elektryczność przenoszą wilgotna ziemia oraz powietrze i możesz ulec porażeniu. Jeśli znajdujesz się w strefie ryzyka, nie stawaj na ziemi, tylko, jeśli jest taka możliwość, na suchej desce lub na czymś drewnianym albo gumowym. Pomoc należy ograniczyć do powiadomienia pogotowia ratunkowego. Przy zgłaszaniu wypadku należy poinformować, że dotyczy on porażenia prądem wysokiego napięcia. Prąd przemienny o częstotliwości 50 Hz i napięciu 400/230 V jest najbardziej rozpowszechnionym środkiem przenoszenia energii elektrycznej. Z tego powodu większość porażeń i oparzeń ludzi prądem elektrycznym, nazywanych wypadkami elektrycznymi, występuje przy styczności człowieka z urządzeniami elektroenergetycznymi prądu przemiennego, przy czym najczęstsze są rażenia na drodze ręka - nogi lub ręka - ręka. Ponadto prąd przemienny o częstotliwości od 15 do 100 Hz powoduje najgroźniejsze dla życia reakcje organizmu, stąd skutki rażenia nim rozpatruje się szczególnie wnikliwie. Działanie prądu elektrycznego na organizm ludzki może być pośrednie lub bezpośrednie. Działanie pośrednie, powstające bez przepływu prądu przez ciało człowieka, powoduje takie urazy, jak: oparzenia ciała wskutek pożarów wywołanych zwarciem elektrycznym lub spowodowane dotknięciem do nagrzanych elementów groźne dla życia oparzenia ciała łukiem elektrycznym, a także metalizacja skóry spowodowana osadzaniem się roztopionych cząstek metalu uszkodzenia wzroku wskutek dużej jaskrawości łuku elektrycznego uszkodzenia mechaniczne ciała w wyniku upadku z wysokości lub upuszczenia trzymanego przedmiotu. Działanie bezpośrednie - porażenie elektryczne wskutek przepływu prądu elektrycznego przez ciało ludzkie (tzw. prądu rażeniowego) może wywołać wiele zmian fizycznych, chemicznych i biologicznych w organizmie (a nawet śmierć człowieka) poprzez oddziaływanie na układ nerwowy oraz w wyniku elektrolizy krwi i płynów fizjologicznych. Porażenie elektryczne może objawiać się: odczuwaniem bólu przy przepływie prądu, kurczami mięśni (skurcz mięśni dłoni może uniemożliwić samouwolnienie się porażonego) zatrzymaniem oddechu, zaburzeniami krążenia krwi zaburzeniami wzroku, słuchu i zmysłu równowagi utratą przytomności migotaniem komór sercowych (fibrylacja) - bardzo groźnym dla życia człowieka, gdyż zazwyczaj prowadzi ono do zejścia śmiertelnego oparzeniami skóry i wewnętrznych części ciała, do zwęglenia włącznie. Bezpośrednio po rażeniu prądem, tzn. po przerwaniu przepływu prądu, może wystąpić wstrząs elektryczny, objawiający się przerażeniem, bladością, drżeniem ciała lub kończyn, nadmiernym wydzielaniem potu, stanem apatii lub euforii. Może również wystąpić obrzęk mózgu i utrata przytomności, połączona z zatrzymaniem krążenia krwi i brakiem oddechu. Skutki te mogą się ujawnić także po pewnym czasie - od kilku minut do kilku miesięcy. Zjawisko porażenia ma miejsce wówczas, gdy występuje droga dla prądu rażeniowego i istnieje źródło napięcia wymuszającego przepływ takiego prądu. W praktyce dochodzi do tego, gdy człowiek styka się jednocześnie z dwoma punktami znajdującymi się pod różnymi potencjałami i zamyka się w ten sposób elektryczny obwód dla prądu rażeniowego. Napięcie dotykowe jest to napięcie między dwoma punktami nie należącymi do obwodu elektrycznego, z którymi mogą się zetknąć jednocześnie obie ręce lub ręka i noga człowieka. Napięcie dotykowe spodziewane jest to największa wartość napięcia dotykowego w urządzeniach lub w instalacji elektrycznej w razie uszkodzenia izolacji, gdy wartość impedancji w miejscu zwarcia jest pomijalna. Napięcie rażeniowe dotykowe jest to spadek napięcia wzdłuż drogi przepływu prądu przez ciało człowieka (czyli spadek napięcia na rezystancji ciała, na drodze ręka-nogi lub ręka-noga albo ręka-ręka). Napięcie krokowe jest to napięcie między dwoma punktami na powierzchni ziemi lub na powierzchni stanowiska pracy, odległymi od siebie o 1 m (jeden krok). Napięcie rażeniowe krokowe jest to spadek napięcia wzdłuż drogi przepływu prądu przez obie nogi człowieka (czyli spadek napięcia na rezystancji ciała na drodze noga-noga). Skutki rażenia prądem elektrycznym zależą od: rodaju prądu, a więc czy jest to rażenie: prądem przemiennym o małej częstotliwości (15 -100Hz), prądem przemiennym o dużej częstotliwości, krótkotrwałymi, jednokierunkowymi impulsami prądowymi, prądem stałym, wartości napięcia i natężenia prądu rażeniowego oraz czasu jego przepływu drogi przepływu prądu przez ciało człowieka, stanu psychofizycznego porażonego. czasu przepływu prądu rażenia, temperatury i wilgotności skóry, powierzchni styku z przewodnikiem, siły docisku przewodnika do naskórka. Impedancja naskórka (skóry) w dużym stopniu zależy od stanu fizycznego naskórka (gruby, cienki, zdarty, suchy, wilgotny, mokry) i od powierzchni styku z zewnętrznym obwodem elektrycznym. Wartość impedancji naskórka nie jest stała i zależy od: wartości napięcia dotykowego, zatrzymaniem oddechu, zaburzeniami krążenia krwi wartości natężenia prądu, częstotliwości prądu, czasu przepływu prądu rażenia, temperatury i wilgotności skóry, powierzchni styku z przewodnikiem, siły docisku przewodnika do naskórka. Wartość impedancji naskórka zawiera się w szerokich granicach - od kilkuset do kilkunastu tysiecy omów. Przy małych napięciach dotykowych (od 0 do 150 V) ma ona znaczny wpływ na impedancję ciała. W miarę wzrostu wartości napięcia wpływ ten jest coraz mniejszy, aż do pomijalnie małego przy napięciach większych niż 150 V. Rezystancja wewnętrzna ciała zależy głównie od drogi przepływu i jest największa przy przepływie prądu na drodze ręka - ręka i ręka - noga (stopa), przy czym jej wartość jest równa około kilkuset omów. Najmniejsza wartość impedancji jest na drodze przepływu prądu ręka - kark. Zależność impedancji naskórka od stopnia zawilgocenia skóry czy częstotliwości prądu też jest zmienna, a więc zmienna jest też impedancja ciała. Przy wilgotności względnej otaczającego powietrza powyżej 75% impedancja ciała nie zależy od impedancji naskórka i jest równa praktycznie tylko rezystancji wewnętrznej. Wartości impedancji ciała człowieka w zależności od napięcia dotykowego Ud dla różnych części badanej populacji ludzi dorosłych (wg Raportu IEC 479) Napięcie dotykowe,VGraniczne wartości impedancji człowieka dla różnych części populacji,Ω 5% populacji50% populacji95% populacji 25175032506100 50145026254375 75125022003500 100120018753200 125112516252875 220100013502125 70075011001550 100070010501500 pow. 1000650750850 Z powyższych rozważań wynika fakt, że należy do rozpatrywania zjawiska porażenia przyjąć dwie podstawowe klasy warunków środowiskowych oznaczonych jako W1 i W2: W1 warunki normalne, w których wartość rezystancji ciała ludzkiego mierzonej w stosunku do ziemi jest nie mniejsza niż 1000 Ω; do środowisk normalnych zalicza się: lokale mieszkalne, biurowe, sale widowiskowe, szpitalne, szkolne itp., W2 warunki szczególne, w których wartość rezystancji ciała człowieka mierzona w stosunku do ziemi jest mniejsza niż 1000 Ω; do środowisk szczególnych zalicza się: tereny otwarte, łazienki i natryski, sauny, obory, chlewnie, pomieszczenia produkcyjne o wilgotności względnej większej niż 75 % oraz o temperaturze wyższej niż 35o C lub mniejszej niż -5o C. W takich warunkach środowiskowych pomieszczenia są zwykle wilgotne, wilgotna jest również skóra człowieka, a podłogi (podłoża) charakteryzują się małą rezystancją. Dodatkowo wyróżnia się warunki środowiskowe specjalne (W3), np. baseny kąpielowe lub wnętrza metalowych zbiorników, dla których dopuszczalne wartości napięć rażeniowych dotykowych powinny być mniejsze niż dla klasy W2. W raporcie IEC-479 przedstawiono w formie wykresu krzywe graniczne reakcji organizmu człowieka przy porażeniu prądem elektrycznym o częstotliwości 50 Hz na drodze lewa dłoń - stopy. Krzywe te, oznaczone literami a, b, c1, c2 i c3, są granicami stref różnych skutków przepływu prądu rażenia. Zasadniczo większość ludzi dorosłych nie odczuwa przepływu prądu o wartości natężenia do 0,5 mA - strefa 1 i jej granica - prosta a na wykresie. Dlatego minimalną wartość prądu, która wywołuje takie odczucia, nazywa się wartością progową prądu odczuwania lub percepcji, która nie zależy od czasu przepływu prądu. Krzywe graniczne reakcji organizmu człowieka przy porażeniu prądem elektrycznym o częstotliwości 50 Hz na drodze lewa dłoń - stopy, wg IEC 479-1 a, b, c1, c2, c3 - krzywe graniczne reakcji organizmu, 1, 2, 3, 4 - strefy różnych skutków przepływu prądu rażenia, tr - czas rażenia, Ir - wartość natężenia prądu rażenia W miarę wzrostu natężenia prądu występują: mrowienie w palcach i drętwienie, skurcze włókien mięśniowych i uczucie bólu. Im wyższa wartość prądu rażeniowego i dłuższy czas jego przepływu, tym liczniejsze włókna mięśni dłoni ulegają skurczowi, również tzw. skurczowi tężcowemu, który trwa tak długo, jak długo płynie prąd. Jest to strefa 2 ograniczona krzywymi a i b. Wartość progowa natężenia prądu, przy której jest jeszcze możliwe rozwarcie palców przez samego porażonego, nazywana jest prądem samouwolnienia i wg IEC jest to wartość 10 mA. Widoczna jest tu zależność reakcji organizmu zarówno od wartości prądu, jak i od czasu jego przepływu - przy większym natężeniu prądu płynącego w krótszym czasie te same lub podobne odczucia i reakcje, co przy mniejszym natężeniu, ale w czasie dłuższym. W tej strefie prąd rażeniowy zwykle nie powoduje żadnych skutków fizjologicznych. W strefie 3 - pomiędzy krzywymi b i c1 - obserwuje się nasilenie bólu, wzrost ciśnienia krwi oraz skurcze tężcowe mięśni poprzecznie prążkowanych i skurcze mięśni oddechowych (mięśni płuc - powyżej 20 mA), co może wywołać niedotlenienie organizmu, trudności z oddychaniem, zwiększenie ilości dwutlenku węgla we krwi i zakwaszenie tkanek, skutkiem czego może być sinica skóry i błon śluzowych. Zwykle są to odwracalne skutki fizjologiczne - bez uszkodzeń organizmu. Istnieje jednak duże prawdopodobieństwo pojawienia się odwracalnych zakłóceń powstawania i przewodzenia impulsów w sercu, włącznie z migotaniem przedsionków serca (fibrylacją) i przejściową blokadą pracy serca bez wystąpienia migotania komór, nasilające się wraz ze wzrostem natężenia prądu i czasem jego przepływu. W skrajnych przypadkach mogą występować skurcze naczyń wieńcowych i w efekcie zawał mięśnia sercowego. Przyjmuje się, że prąd o wartości natężenia 30 mA powoduje początek paraliżu dróg oddechowych. Krzywa c1 oznacza graniczne wartości prądów niefibrylacyjnych. W strefie 4 - na prawo od krzywej granicznej c1 - można zaobserwować te same skutki prądu rażenia, co w strefie 3, nasilające się wraz ze wzrostem natężenia prądu i czasu jego przepływu, ale dodatkowo może wystąpić migotanie (fibrylacja) komór serca. Prawdopodobieństwo wystąpienia migotania komór serca rośnie do około 5% - krzywa c2, 50% - krzywa c3 i ponad 50% - w obszarze powyżej krzywej c3. W chwili rażenia zamiast miarowych, okresowych skurczów komór pojawiają się niemiarowe, nieokresowe skurcze, o częstotliwości 400 do 600 na min. Jednocześnie ciśnienie krwi gwałtownie maleje i jej przepływ może być zatrzymany, co spowoduje w pierwszej kolejności niedotlenienie mózgu, a po czasie około 10 s - utratę przytomności. Jeżeli proces będzie trwał dłużej, po dalszych 20 s nastąpi zatrzymanie oddychania i początek śmierci klinicznej. Rażonego człowieka można jeszcze uratować, jeżeli udzieli mu się skutecznej pomocyprzed upływem 3 do 5 min, tzn. przed upływem czasu, jaki bez dopływu tlenu może przeżyć kora mózgowa. Śmierć człowieka rażonego prądem elektrycznym o wartości wywołującej migotanie komór serca lub skurcz tężcowy mięśni oddechowych następuje nie na skutek bezpośredniego uszkodzenia tych organów, ale z powodu zakłócenia naturalnych procesów życiowych. Przy prądach rażenia o wartości większej (około 1 A) śmierć może nastąpić z powodu zatrzymania akcji serca i krążenia krwi. Działanie termiczne prądu Przepływający przez ciało człowieka prąd rażeniowy powoduje wydzielanie się w tkankach organizmu energii cieplnej, gdyż mają one określoną rezystancję (impedancję). Ilość wydzielonej energii cieplnej zależy od wartości natężenia prądu, rezystancji tkanek oraz od czasu przepływu prądu przez ciało lub jego część. W zależności od pojemności cieplnej tkanki (ciepła właściwego) na skutek wydzielonej energii cieplnej następuje wzrost temperatury. Gdy nie przekracza 5 K, nie występują zmiany patologiczne, jeżeli jednak temperatura wzrasta o 10 i więcej K, tkanki ulegają zniszczeniu wskutek martwicy. Nazywa się to oparzeniem elektrycznym. Najbardziej niebezpieczne dla zdrowia i życia człowieka są tzw. rażenia skojarzone, kiedy przez ciało człowieka przepływa prąd łuku elektrycznego. Łuk elektryczny albo wyładowanie łukowe może powodować urazy: uszkodzenia ciała odłamkami zniszczonych urządzeń elektrycznych lub podczas upadku, wskutek działania fali uderzeniowej oparzenia ciała, których rozległość i głębokość są zależne od gęstości energii cieplnej łuku oraz uszkodzenia siatkówki oka, z powodu wzrostu temperatury płynu soczewkowego, jako wynik oddziaływania termicznego metalizację nieosłoniętych części ciała oraz uszkodzenia rogówki oka, wywołane roztopionymi, gorącym cząstkami metali i materiałów izolacyjnych, unoszonymi gorącym strumieniem gazów, jako wynik oddziaływania termiczno-mechanicznego uszkodzenia rogówki oka na skutek promieniowania nadfioletowego ogrzanie płynu soczewkowego oka na skutek promieniowania podczerwonego rozległe oparzenia, a nawet spalenia kończyn i innych części ciała ludzkiego, często kończące się śmiercią na skutek rażenia skojarzonego (prąd łuku elektrycznego przepływa przez ciało ludzkie). Rażenia skojarzone zdarzają się w stacjach elektroenergetycznych wysokiego napięcia, gdy człowiek zbliży się do urządzenia elektroenergetycznego na odległość, przy której możliwe jest przebicie warstwy izolacyjnej powietrza. Wtedy następuje wyładowanie iskrowe, które inicjuje wystąpienie łuku elektrycznego pomiędzy tym urządzeniem i najbliższą od urządzenia częścią ciała ludzkiego Za dowiedzieć się więcej kliknij tu. PRZEZNACZENIE Zadajniki napięcia rażenia stosuje się do wymuszania prądu pomiarowego w badanym układzie uziomu przy pomiarze napięć dotykowych i krokowych na gruntach o zmniejszonej przewodności (skały, piaski). Zadajnik wraz z miernikiem napięcia rażenia typ MNR-1 służącym do pomiaru napięcia dotykowego lub krokowego stanowią kompletny zestaw testujący instalacje uziemiające. CHARAKTERYSTYKA Urządzenie jest zasilaczem prądowym o mocy około 13 kVA, który generuje prąd przemienny do 55 A przez dowolnie długi czas. Zadajnik wyposażony jest w cyfrowy amperomierz i woltomierz do pomiaru parametrów wyjściowych. Duża wartość prądu probierczego umożliwia uzyskanie napięć pomiarowych wyższych od napięcia szumu, a przez to uzyskanie wymaganej dokładności pomiaru. Dwa zakresy napięcia wyjściowego oraz zmienna polaryzacja znacznie poszerzają zakres jego zastosowania. Zadajnik posiada modułową budowę i umieszczony jest na wózku pozwalającym na łatwe przemieszczanie i transport. DANE TECHNICZNE ZNR-2 v13 kVA Zakres regulacji napięcia wyjściowego dla mocy 6,3kVA (0 ÷ 150) V dla mocy 13kVA (150 ÷ 300) V Długotrwała obciążalność wyjścia napięciowego 55 A Dopuszczalny błąd całkowity pomiaru prądu ±(0,2% + 2c) napięcia ±(0,2% + 2c) Temperatura pracy -5 ÷ +40 OC Wilgotność do 80% Znamionowe napięcie zasilania: Maksymalny pobór mocy: Maksymalna moc wyjściowa: 400V , 50 Hz ok. 17 kVA13 kVA Wymiary 660 x 660 x 1250 mm Waga ok. 160 kg Wszelkie pytania prosimy kierować do: mgr inż. Zygmunt Pilny, Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript., 32 237 66 70 Pliki do pobrania Dane kontaktowe Zakład Pomiarowo-Badawczy Energetyki "ENERGOPOMIAR-ELEKTRYKA" sp. z ul. Świętokrzyska 2, 44-101 Gliwice woj. śląskie, Polska (+48) 32 237 66 03 (sekretariat) (+48) 32 237 66 15 (centrala) (+48) 32 231 08 70 (fax)Na skrótyWażne informacjeNasze wyróżnienia Kable prowadzone w rurze osłonowej z PCW mogą być zakopane płycej niż te ułożone bez zabezpieczenia Układając instalację elektryczną wokół domu musisz pamiętać o kilku rzeczach, które mają wpływ na bezpieczeństwo. Zabezpieczenie kabli i gniazd uchroni użytkowników przed porażeniem prądem lub uszkodzeniem samej instalacji. Zabezpieczenie instalacji elektrycznych w ogrodzie Liczba wydzielonych obwodów wyprowadzonych na teren posesji (ogrodu) zależy między innymi od jej wielkości oraz liczby i wzajemnego położenia odbiorników energii elektrycznej. Każdy z obwodów łączy się od strony zasilania z zabezpieczeniem umieszczonym na tablicy usytuowanej w budynku i grupującej aparaturę zabezpieczającą oraz obwody zasilające odbiorniki wewnątrz budynku. Zabezpieczenie obwodu stanowi wyłącznik nadmiarowoprądowy: jednobiegunowy – dla obwodów 230 V, lub trójbiegunowy – dla obwodów 230/400 V. Wyłącznik chroni obwód przed przeciążeniem (czyli przepływem prądu większego od tego, który może trwale obciążać żyły kabla) oraz przed skutkami zwarcia, odłączając w razie potrzeby obwód i zasilane urządzenia. Zabezpieczenia przed porażeniem prądem Oprócz wyłączników nadmiarowoprądowych stosuje się wyłączniki różnicowoprądowe. Ich zadaniem jest wykrywanie najdrobniejszych nieprawidłowości w instalacji i zabezpieczenie jej użytkowników przed porażeniem prądem elektrycznym. Jeden wyłącznik różnicowoprądowy może chronić kilka obwodów. Do zabezpieczenia obwodów jednofazowych wykorzystuje się aparaty dwubiegunowe, a do trójfazowych - czterobiegunowe. Są także produkowane wyłączniki różnicowoprądowe z członem nadprądowym. Jeśli zainstaluje się takie, będą pełniły jednocześnie obie te funkcje. Wyłączniki nadmiarowoprądowe i różnicowoprądowe dobiera się do wartości prądu obciążenia obwodu i umieszcza w głównej rozdzielnicy budynku. Można przyjąć, że przy obciążeniu do 2 kW i napięciu 230 V prąd płynący w obwodzie nie przekracza 10 A, a przy obciążeniu 3 kW – 16 A. Do takich wartości dobiera się wyłączniki. Odbiorniki jednofazowe zainstalowane na stałe, na przykład pompa studzienna czy napęd bramy wjazdowej, mimo że ich moc jednostkowa jest niewielka, powinny być zasilane odrębnym obwodem. Ze wspólnego obwodu mogą być natomiast zasilane oprawy oświetlające ogród (w jednym obwodzie nie powinno być ich jednak więcej niż dziesięć) oraz kilka gniazd wtyczkowych do przyłączania odbiorów przenośnych (ich łączne obciążenie nie może przekraczać 2 kW.) Ze względów bezpieczeństwa narzędzia ręczne, z których korzystamy na zewnątrz, powinny mieć podwójną lub wzmocnioną izolację oznaczaną na tabliczce znamionowej znakiem podwójnego kwadratu. Jak zabezpieczyć gniazda elektryczne kiedy nie ma wyłącznika różnicowoprądowego? W instalacji zasilającej 230 V oprócz wyłączników nadmiarowych należy stosować wyłączniki różnicowoprądowe na prąd różnicowy nie większy niż 30 mA. W pewnych sytuacjach urządzenie używane w ogrodzie może być zasilane z gniazda wtyczkowego znajdującego się we wnętrzu budynku. Jeżeli obwód tego gniazda nie jest chroniony wyłącznikiem różnicowoprądowym, co zdarza się jeszcze w starych, ale nadal eksploatowanych instalacjach, należy użyć tak zwanego gniazda bezpieczeństwa. Z przodu jest ono gniazdem wtyczkowym, od tyłu ma wtyczkę ze stykiem ochronnym, a wewnątrz obudowy – wyłącznik różnicowoprądowy na prąd 10 lub 30 mA. Wtyczkę wkłada się do gniazda w instalacji (musi mieć ono bolec ochronny), a do gniazda od przodu podłącza wtyczkę odbiornika. Korzenie roślin mogą uszkodzić instalację elektryczną w ogrodzie Instalacje poprowadzone w ziemi nie powinny przebiegać w strefie korzeni drzew. Sięgają one mniej więcej do linii wyznaczonej przez rzut korony rośliny. Najgroźniejsze są jednak grube korzenie położone blisko pnia. Granicą, której lepiej nie przekraczać, jest odległość od osi pnia drzewa równa dwukrotnemu obwodowi pnia mierzonemu na wysokości około 1,3 m nad ziemią. Zasada ta dotyczy drzew o obwodzie powyżej 50 cm. Jeśli drzewo jest mniejsze, odległość, w jakiej prowadzone są roboty ziemne, powinna wynosić co najmniej 1 m. Oczywiście trzeba brać pod uwagę „docelową” wielkość rośliny. W miejscu, gdzie przebiega instalacja, najlepiej posadzić byliny lub założyć trawnik. Autor: Piotr Mastalerz W obwodach zewnętrznych trzeba stosować kable przystosowane do układania w ziemi z izolacją poszczególnych żył i dodatkowo z płaszczem ochronnym z PCW W ogrodzie mogą być wykorzystywane urządzenia elektryczne przystosowane do zasilania obniżonym napięciem – 12 lub 24 V. Takie napięcie pracy mają na przykład niektóre napędy bram albo silniki pomp do fontann, a także girlandy małych kolorowych żarówek lub diod stosowanych do iluminacji ogrodu z okazji świąt oraz imprez towarzyskich. Są one bezpieczne, lecz trzeba spełnić określone warunki. Pierwszy z nich to prawidłowe dobranie przekroju żył zasilającego je kabla (musi być większy niż standardowy, ponieważ urządzenia na obniżone napięcie pobierają wielokrotnie większy prąd niż sprzęt o takiej samej mocy zasilany napięciem 230 V), drugi – umieszczenie transformatora obniżającego napięcie poza strefą zagrożenia, czyli w suchym pomieszczeniu. Do oświetlenia i napędu niektórych urządzeń w ogrodzie można także stosować urządzenia zasilane energią słoneczną. Nie wymagają one podłączenia do instalacji elektrycznej, a jeżeli pracują przy obniżonym napięciu, nie wyższym niż 24 V, są bezpieczne w użytkowaniu. Zabezpieczenie urządzeń elektrycznych, używanych do pielęgnacji ogrodu Główna grupa to urządzenia do pielęgnacji ogrodu – ręczne z napędem elektrycznym, stałe i przenośne. Mogą być zasilane z instalacji na napięcie 230 V lub mieć własne zasilanie akumulatorowe. Z takich narzędzi korzystamy na otwartej przestrzeni, stojąc na ziemi, często przy zwiększonej wilgotności powietrza. Jeżeli są zasilane napięciem 230 V, powstaje realne zagrożenie porażeniem prądem elektrycznym, zwłaszcza gdy podczas pracy muszą być trzymane w ręku. Jeśli izolacja zostanie uszkodzona, przez ciało człowieka przepłynie prąd rażenia i nastąpi samoczynne zaciśnięcie dłoni, a tym samym zwiększenie prądu rażenia i czasu jego oddziaływania na organizm. Z tego powodu wszystkie urządzenia elektryczne użytkowane na zewnątrz muszą mieć podwyższony stopień ochrony od porażeń i dodatkowo obudowę zabezpieczającą je przed wpływami zewnętrznymi – wodą i zanieczyszczeniami stałymi. Urządzenia, z których korzystamy na zewnątrz, powinny mieć podwójną lub wzmocnioną izolację oznaczoną symbolem podwójnego kwadratu. W instalacji zasilającej 230 V, oprócz wyłączników nadmiarowych, należy stosować wyłączniki różnicowoprądowe na prąd różnicowy nie większy niż 30 mA. Wybierając urządzenie przeznaczone do pracy w ogrodzie, należy zwrócić uwagę na długość przewodu zasilającego – powinna być dopasowana do odległości od najbliższego dostępnego gniazda wtyczkowego. Nie jest wskazane – jak to się zwykło robić we wnętrzach – używanie przedłużaczy, ponieważ nie gwarantują właściwej szczelności połączenia. Najlepszym sposobem na ograniczenie zagrożenia porażeniem prądem jest używanie narzędzi zasilanych z własnych akumulatorów na napięcie do 50 V. W przypadku prądu stałego jest to próg uznawany za granicę bezpieczeństwa. Dla wielu urządzeń elektrycznych taki rodzaj zasilania nie jest jednak wystarczający. ZASADY PRZYŁĄCZANIA urządzeń do instalacji elektrycznej w ogrodzie Nazwa urządzenia Moc[kW] Napięciezasilania [V] Sposóbzasilania Zabezpieczenie Kosiarka 1,4 230 z dwubiegunowegogniazdawtyczkowegoze stykiemochronnymza pośrednictwemprzewodu i wtyczkistanowiącychwyposażenieurządzenia obwód zasilającyzabezpieczonywyłącznikiemnadmiarowym 16 A Elektryczna pilarka łańcuchowa 1,8 230 Rozdrabniacz elektryczny 2,4 230 Wertykulator elektryczny 1,5 230 Nożyce do żywopłotu 0,45 230 obwód zasilającyzabezpieczonywyłącznikiemnadmiarowym 10 A Podkaszarka elektryczna 0,25 230 Pompa do oczek wodnych,stawów, strumieni i wodospadów 0,44 230 Grill elektryczny 2,0 230 Pompa fontannowa 0,06 230 obwód zasilającyzabezpieczonywyłącznikiemnadmiarowym 6 A

urządzenie do rażenia prądem